
\exo {Calcul vectoriel}
On considère le triangle $ABC$. $P$ est un point de $(AB)$, $Q$ un
point de $BC$ et $R$ un point de $AC$, disposés comme sur le dessin.
(Les graduations sur les droites sont régulières.)
\itemnum Donner les valeurs des réels $\alpha $, $\beta $ et $\gamma $
tels que~:
$$
\overrightarrow {AP} = \alpha \overrightarrow {AB},
\qquad \qquad
\overrightarrow {AR} = \beta \overrightarrow {AC},
\qquad {\rm et} \qquad
\overrightarrow {BQ} = \gamma \overrightarrow {BC}.
$$
\itemnum Exprimer $\overrightarrow {PR}$ en fonction de
$\overrightarrow {AB}$ et $\overrightarrow {AC}$.
\itemnum Démontrer que
$$
\overrightarrow {PQ} = {9\over 28}\overrightarrow {AB} + {3\over 7}\overrightarrow {AC}.
$$
\itemnum Justifier que
$$
\overrightarrow {PQ} = -{9\over 7}\overrightarrow {PR}.
$$
Que peut-on en conclure~?
\def \epspath { /home/jp/tex_doc/lycee/database/2nd/geometrie/vecteurs/}
$$
\superboxepsillustrate {calc_012.ps}
$$
\finexo
\corrige
\itemnum On lit sur le dessin
\dresultat {\alpha = {1\over 4}},
\dresultat {\beta = -{1\over 3}},
et \dresultat {\gamma = {3\over 7}}. Autrement dit, on a
$$
\overrightarrow {AP} = {1\over 4} \overrightarrow {AB},
\qquad \qquad
\overrightarrow {AR} = -{1\over 3}\overrightarrow {AC},
\qquad {\rm et} \qquad
\overrightarrow {BQ} = {3\over 7}\overrightarrow {BC}.
$$
\itemnum En utilisant la relation de Chasles, il vient
$$
\overrightarrow {PR}
= \overrightarrow {PA} + \overrightarrow {AR}
\qquad {\rm soit} \qquad
\dresultat {\overrightarrow {PR}
= -{1\over 4}\overrightarrow {AB} -{1\over 3} \overrightarrow {AC}}
$$
\itemnum Utilisons encore la relation de Chasles. On a
$$\eqalign {
\overrightarrow {PQ}
&= \overrightarrow {PA} + \overrightarrow {AB} + \overrightarrow {BQ}
\cr
&= -{1\over 4}\overrightarrow {AB} + \overrightarrow {AB}
+ {3\over 7}\overrightarrow {BC}
\cr
&= \left( -{1\over 4}+1\right) \overrightarrow {AB} +
{3\over 7} (\overrightarrow {BA} + \overrightarrow {AC})
\cr
&= {3\over 4} \overrightarrow {AB} - {3\over 7} \overrightarrow {AB}
+ {3\over 7} \overrightarrow {AC}
\cr
&= \left( {3\over 4} - {3\over 7}\right) \overrightarrow {AB} +
+ {3\over 7} \overrightarrow {AC}.
\qquad {\rm soit} \qquad
\dresultat {\overrightarrow {PQ} = {9\over 28}\overrightarrow {AB} +
{3\over 7}\overrightarrow {AC}}.
\cr
}$$
\itemnum Utilisons maintenant la relation du {\bf 2.} et multiplions
la par $-9/7$. Il vient
$$
-{9\over 7}\overrightarrow {PR}
= -{9\over 7} \times {-1\over 4}\overrightarrow {AB}
-{9\over 7} \times {-1\over 3} \overrightarrow {AC}
\quad {\rm soit} \quad
-{9\over 7}\overrightarrow {PR} = {9\over 28}\overrightarrow {AB} +
{3\over 7}\overrightarrow {AC}
\quad {\rm d'où} \quad
\dresultat {\overrightarrow {PQ} = -{9\over 7}\overrightarrow {PR}}.
$$
On en conclut que les vecteurs \tresultat {$\overrightarrow {PQ}$ et
$\overrightarrow {PR}$ sont colinéaires}, et, par suite, que les points
\tresultat {$P$, $Q$ et $R$ sont alignés}.
\fincorrige

—
Syracuse — Dernière modification : 30 novembre 2006 (0.09s - 3819421 - 2 décembre 2008)